ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਯਾ ਅਤੇ ਅਜਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਚਾਂਗ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਰਤ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ 31 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰੀਕ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਉਜੈਨ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਪੰ. ਮਨੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਮੁਤਾਬਕ ਬੁੱਧਵਾਰ ਅਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਯੋਗ ਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਅਤੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਣੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕਰੋ। ਬੁਧ ਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਹਰੇ ਮੂੰਗੀ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 24 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਲ ਵਿਚ 26 ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅਧਿਕਾਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਮਹਾਤਮਿਆ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਨ ਪੁੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਅਤੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣਾਵਰਤੀ ਸ਼ੰਖ ਵਿੱਚ ਕੇਸਰ ਮਿਕਸ ਦੁੱਧ ਭਰ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਓ। ਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਕਅੱਪ ਕਰੋ।ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਗੰਗਾ ਜਲ, ਧੂਪ ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਆਰਤੀ ਕਰੋ।
ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਫਲ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ।ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਯਾਨੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁਦ ਖਾ ਲਓ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਰਵਾ ਦੇ 21 ਗੰਢ ਚੜ੍ਹਾਓ
ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਰਵਾ ਦੇ 21 ਗੰਢ ਚੜ੍ਹਾਓ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ਯ ਨਮ: ਮੰਤਰ ਦਾ 108 ਵਾਰ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਗਜਾਨੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਗੰਨਾ ਖੁਆਓ। ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਿਧੀ-ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਮੰਤਰ ਓਮ ਗਣ ਗਣਪਤੇ ਨਮ: ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿਓ।
